Herkese merhaba,

Felsefe insanlık tarihinin en eski kelimelerinden bir tanesi. Hepimiz günlük hayatlarımızda çoğunlukla yanlış anlamda da olsa, sıkça bu kelimeyi duyuyoruz ya da kullanıyoruz. Değerlerin temelden sallandığı bir dönemde, kavramların içinin boşalması çok sıradan bir durum. Felsefenin binlerce yıldır verdiği mücadele de tam bu noktada başlıyor. Felsefe sözcüğü Türkçeye; Arapça “Rumi bilgelik geleneği” anlamına gelen falsafa (فلسفة) sözcüğünden geçmiştir. Arapçaya ise Eski Yunancadaki “bilgelik sevgisi” anlamına gelen philosophía (φίλος, phílos: “sevmek”; ve σοφία, sophía: “bilgelik”) sözcüğünden gelmiştir. Bilgelik sevgisi çok büyük anlamı olan bir söz öbeği gibi duruyor, değil mi? Günümüze tercüme edersek, bilgiyi seven ve sahip olan teknolojiyi de yönetir diyebiliriz. Dost meclislerinde bolca duyulan “felsefe yapma” cümlesinin aksine belki de ihtiyacımız olan daha çok felsefe yapmaktır. Bu seride sizlere meşhur filozoflardan bilgiler aktarmaya ve en meşhur akımlardan kalemim elverdiğince bahsetmeye çalışacağım. Ciddi giriş yazısının aksine, eğlenceli bir hale getirmek için uğraşacağıma söz veriyorum 😊

Peki felsefe yapmak ne demek? Felsefeyi birbirinden farklı birçok tanımla anlatabiliriz.

Kesin olan bir şey var, felsefe anlaşılmaz kelimeler ile bir görüşü manipüle etmek demek değildir. Bizim toplumca kızdığımız ve “Felsefe yapma yahu!” dediğimiz örneklerde genelde, karşımızdaki bizi sözleriyle ve düşünceleriyle içinden çıkılmaz durumlara sürüklemektedir.

Günümüzde sosyal bilim olarak sınıflandırılan Felsefe, tarihte pozitif bilimlerin gelişmesinde en büyük rollerden birini oynamıştır. Psikoloji ve sosyolojinin temelinde yer almıştır. İnsanların etraflarını anlamaya çalışmaya başlaması ile beraber “Nasıl iyi bir yaşam sürebilirim”, “gerçeklik nedir”, “nasıl doğruyu bilebilirim” gibi sorular sorulmaya başlamıştır. Felsefenin tam amacı bilgiye ulaşmak ve sorulmayan soruları sorabilmektir.

Sorulamayanı ve/veya sorulmayanı sormak insanlık tarihinde bilimsel gelişimin de temelini oluşturmuştur. Felsefe, Minerva’nın (Yunan mitolojisindeki Athena) baykuşu ile simgeleştirilmiştir.

Ünlü Alman filozof Hegel, “Minerva’nın baykuşu, kanatlarını gün batarken(alacakaranlıkta) açmaya başlar” sözleriyle felsefenin bilgelik arayışını, herkesin göremediğini gören bir arayış olarak tanımlamıştır.

Felsefe Öğrenmek Çok mu Zor?

Felsefeyi tarihsel süreçte ele almak ve akımları bu tarihi akışa göre öğrenmek süreci kolaylaştıracaktır. Bu seride amacım, temelden ilerleyerek daha karmaşık konulara doğru yol almak. Antik Yunan filozoflarının sordukları temel sorular ile günümüz filozoflarının sordukları sorular birbirinden farklı olabilmektedir. Tıpkı sanatta olduğu gibi bazı görüşler ancak belli bir öğrenimden sonra anlam kazanabilmektedir. Bazı sanat filmlerini izlerken bizim için anlam ifade etmemesi bizim anlam dünyamız ile ilgilidir. Mevcut akımlara ilişkin bilgimiz yetersiz olabilir, ya da Cem Yılmaz’ın da dediği gibi “O film senin için değil güzel kardeşim” diyebiliriz.

İlgilenenler için iki tane felsefeye giriş kitabı önerimi de aşağıya bırakıyorum:

Felsefe Konuşmaları – Felsefeye Giriş

Yazar: Karl Jaspers

Çevirmen: Abdurrahman Aliy

Yayınevi: Pinhan Yayıncılık

Felsefeye Giriş

Yazar: Nigel Warburton

Çevirmen: Mehemt Ata Arslan , Kerem Cankoçak

Yayınevi: Alfa Yayıncılık